DDR-tijd

Het Duitse deel van de Euregio Neiße in de DDR

In 1945 werd Duitsland in vier bezettingszones opgedeeld. Elk van de geallieerden controleerde een stuk van het verslagen Duitsland. Uit de zones van de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Frankrijk ontstond in 1949 de Bondsrepubliek Duitsland, of wel West-Duitsland. In datzelfde jaar werd de Sovjet-bezettingszone de Duitse Democratische Republiek, ofwel Oost-Duitsland.

De economie in de DDR was een centraal geplande economie naar voorbeeld van de Sovjet-Unie. Voor Oberlausitz bracht dit een relatieve neergang van haar positie en economische positie ten opzichte van de vooroorlogse periode. Twee aspecten van het DDR economische beleid speelde hierin een rol:

• De nadruk lag op zware industrie. De lichte en consumentengoederenindustrie hadden altijd een ondergeschikte rol.

• De hoofdsteden van de districten [administratieve indelingen] hadden een voorkeurspositie bij het verkrijgen van investeringen.

Daarnaast streefde men ernaar regionale verschillen zo veel mogelijk te verminderen. In Oost-Duitsland betekende dat, dat het landelijke noorden, traditioneel een landbouwgebied, geïndustrialiseerd moest worden. Het noorden ontving daardoor meer aandacht dan het zuiden, terwijl de lichte industrie die juist in dit gebied zo’n belangrijke rol speelde, minder ondersteund werd, ondanks de grote binnenlandse vraag naar haar produkten.
Het verspreiden van de industrie over het gehele land bleek niet haalbaar. Er is in het noorden, vooral bij de havenstad Rostock, wel industrie gekomen, maar men kon toch niet buiten de traditionele industrie van het zuiden. Het gebied wist daarom een groot deel van haar industrie te behouden, ondanks de nabijheid van hoofdstad Dresden. De textielindustrie in het gebied was belangrijk voor het voorzien in de binnenlandse behoefte. De rijtuigbouw en landbouwwerktuigenindustrie was meer op de export naar andere Oostbloklanden gericht.

Het was de bedoeling van de DDR-regering een economisch wonder te creëren en daarmee West-Duitsland te overtreffen. Eind jaren ‘80 werd het de machthebbers echter duidelijk dat het systeem op het punt stond failliet te gaan. Terzelfdertijd nam de onvrede van de bevolking toe, omdat de regering weigerde hervormingen door te voeren die, onder invloed van Sovjet-leider Gorbatsjov, in andere landen van het Oostblok wel op gang kwamen. Dit leidde uiteindelijk tot de val van het communistische regime in de herfst van 1989 en de aansluiting van Oost-Duitsland bij de Bondsrepubliek in 1990.

Meer informatie hierover en over de geschiedenis van Duitsland en de DDR kun je vinden op het Duitsland Informatie Net van het Duitsland Instituut in Amsterdam.